سه شنبه 21 آذر 1396

  
  

منو سخنرانی مکتوب

 

 

از جمله عوامل ایجاد حزن و غم مذموم و ناپسند می­توان به موارد زیر اشاره کرد:
 
اوّل) تمایل و تعلّق به دنیا
 
ـ امام صادق(علیه السّلام) می­فرمایند:
 
الرّغبة فی الدّنیا تُورثُ الغّم وَ الحُزنَ و الزُّهدُ فِی الدُّنیا راحة القَلبِ وَ البُدُن
 
میل به دنیا و دنیاپرستی، غم و اندوه را به ارث می­گذارد، بی اعتنایی و کناره­گیری از دنیا مایه­ ی راحتی قلب و راحتی بدن است.[1]
 
ـ امیرالمؤمنین(علیه السّلام) در نهج البلاغه می­فرمایند:
 
هر کس در باره­ ی دنیا اندوهناک است بر قضای خداوند خشمگین است. هر کس از مصیبتی که بر او فرو آمده است، شکایت کند، در حقیقت از پروردگارش شکایت کرده است.
 
و هر کس نزد فرد توانگری وارد شود به جهت توانگری، به او فروتنی کند دو سوّم دین خود را از دست داده است.
 
و هرکس قرآن را بخواند و بعد از مرگ و بر آتش داخل شود، از کسانی بوده است که آیات خداوندی را به مسخره می­گرفتند.
 
و هرکس که دلش به محبّت دنیا شیفته گشت، دلش به سه چیز از دنیا  می­چسبد:
 
 
 
1- هَمٍّ لا یُغبُّهُ، اندوهی که از او ناپدید نگردد.
 
2- وَ حِرصٍ لا یَترُکُهُ، و طمعی که رهایش نسازد.
 
3- وَ اَمَلٍ لا یُدرِکُهُ، و آرزویی که به آن نخواهد رسید.[2]
 
 
 
دوّم) تسلیم بودن در مقابل شهوات
 
متّقین، از خواسته­ های شهوانی و امیال نفسانی خود تبعیت نمی­کنند؛ چون تقوی و پرهیزکاری ایشان مانع از غرق شدن در دریای شهوات می­باشد.
 
 
 
ـ امام علی علیه السلام فرمود:
 
کسی که  نگاه­های او آلوده باشد، حسرت و اندوه طولانی به دنبالش است.[3]
 
 
 
سوّم) حسادت
 
در همین بحث قلب محزون در علل فساد قلب گفتیم که حسادت از بدترین نوع امراض نفسانی است و چون شخص حسود زایل شدن نعمت را از برادر مسلمان یا خواهر مسلمان خود می­خواهد و در اکثر مواقع به خواسته­اش هم نمی­رسد، دایم در حال غصّه خوردن و محزون است.
 
ـ در این جا فقط به یک روایت اشاره می­کنیم که:
 
ستمگری را ندیدم که به ستمدیده شبیه­ترباشد، مگر حسود. او جانی خسته دارد و دلی سرگشته و اندوهی پیوسته.
 
 
 

1- شرح خطبه متّقین، ج1، ص269
 
2- نهج البلاغه صبحی صالح، کلمات قصار، شماره­ ی228
 
3- میزان الحکمه، ج13، ص6317
 
 
 
 
 
چهارم) قانع نبودن
 
یکی از عوامل اصلی حُزن مذموم، احتیاج است و انسان در رسیدن به احتیاجات، حریص و کوشاست و از هر راهی در به دست آوردن مایحتاج خود دریغ نمی­ورزد و حتّی خود را خوار هم می­کند و درصورت عدم دست­یابی به خواسته، محزون است. ولی اگر شخصی قانع بود و به خدا توکّل داشت و به داده او راضی بود، دیگر جایی برای حُزن باقی نمی­ماند و انسان قانع، همیشه عزیز می­باشد.
 
ـ در بحث «ملبسهم الاقتصاد»، ضمن شرح معنای میانه روی و قناعت، این روایت زیبا را نیز از امیرالمؤمنین(علیه السّلام) نقل کردیم که فرمود:
 
عَزَّ مَن قَنَع وَ ذَلَّ مَن طَمَع
 
هر که قانع شد، بر مسند عزّت پا نهاد و هر که طمع کرد، ذلیل شد .
 
 
 
پنجم)چشم دوختن به مال دیگران
 
ـ رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم) می­فرمایند:
 
کسی که به مال مردم نظر کند، حزن و اندوهش طولانی و مداوم خواهد بود.[1]
 
 
 
ششم) خشم و غضب به کسی که قدرت ضربه زدن به او را نداریم
 
ـ حضرت آیت الله مکارم شیرازی در شرح نهج البلاغه­ ی خود، روایتی را از امیرالمؤمنین(علیه السّلام) نقل می­کند که فرمود:
 
کسی که خشم و غضب کند بر کسی که قدرت ضرر زدن به او را ندارد، اندوه خود را طولانی و نفس خود را در عذاب قرار داده است.[2]
 
 
 
هفتم) کوتاهی و ضعف در عمل
 
یکی دیگر از عوامل حزن، خواسته­ ها و آرزوهای طولانی با صبر کم است (همان استعجال که توضیح دادیم) که شخص تلاش جدّی هم ندارد، و فقط برای به دست نیاوردن آن غصّه می­خورد.
 
ـ امام علی(علیه السّلام) می­فرمایند:
 
ازبی تابی کردن بپرهیز! که آن امید را قطع می­کند و عمل را ضعیف می­گرداند و اندوه  می­آورد.[3]
 
ـ و همان حضرت می­فرمایند:
 
هر که در عمل کوتاهی کند، به اندوه گرفتار آید.[4]
 
پس اولیای خدا کسانی هستند که دچار حزن مذموم نمی­شوند. البتّه محزون به حزن ممدوح هستند که توضیح می­دهیم.
 
 
 
سؤال: منظور از اولیاء الله در آیه­ ی مذکور چه کسانی هستند؟
 
ـ امیرالمؤمنین(علیه السّلام) در ذیل آیه­ی مذکور (الا ان اولیاء الله...) سؤال کردند:
 
آیا می­دانید اولیاء خدا چه کسانی هستند؟
 
اصحاب عرض کردند: شما بفرمایید.
 
حضرت فرمود:
 
آن­ها دوستان خدا، دوستان ما و دوستان پیروان ما هستند که بعد از ما می­آیند . خوشا به حال ما ( و بیشتر از ما ) خوشا به حال آن­ها.
 
بعضی پرسیدند: چرا بیشتر از ما؟ مگر ما و آن­ها پیرو یک مکتب نیستیم و کارمان یکنواخت نیست؟
 
فرمود: نه! آن­ها مسئولیت­هایی بر دوش دارند که شما ندارید و تن به مشکلاتی می­دهند که شما نمی­دهید.[5]
 
ـ امام صادق(علیه السّلام) فرمود:
 
پیروان این مکتب (تشیع) در لحظات آخر عمر، چیزهایی می­بینند که چشمشان روشن می­شود.
 
یکی از اصحاب بیش از10 بار از امام پرسیدکه چه چیزی می­بینند؟ تا امام(علیه السّلام) پس از اصرار زیاد، فرمود:
 
پیامبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) و امیرالمؤمنین علی(علیه السّلام) را.
 
هیچ انسان با ایمانی چشم از جهان نمی­پوشد، مگر این که این دو بزرگوار را خواهد دید که به او بشارت می­دهند و این را خداوند در قرآن بیان فرموده است.
 
اصحاب پرسیدند: در کدام سوره؟
 
فرمود: در سوره یونس آیات 63  و 64  بعد از آیه­ ی اَلا اِنَّ اَولِیَاءَ اللهِ...
 
 
 
اَلَّذینَ آمَنوُا وَکانوُا یَتَّقُونَ$ لَهُمُ البُشری فِی الحَیاةِ الدُّنیَا وَفِی الاخِرَةِ...
 
آن­ها اهل ایمان و خدا ترسند. آن­ها را از جانب خداوند پیوسته بشارت است هم در حیات دنیا(به مکاشفات در عالم خواب و...) و هم در آخرت.[6]
 
 
 
دونکته:
 
1- این روایت، اشاره به بعضی از بشارت­های خداوند به افراد با ایمان است نه همه­ ی بشارت­ها.
 
2- مشاهده، در روایت، مشاهده­ ی جسم مادی نیست. بلکه  مشاهده­ی جسم برزخی با چشم برزخی است.
 
 
 

1- همان مدرک، ج3، ص1147
 
2- شرح نهج البلاغه، به نقل از کتاب میزان الحکمه، ج 2، ص 393
 
3- همان مدرک
 
4- همان مدرک
 
5- تفسیرنمونه، ج8، ص339
 
6- تفسیر نورالثّقلین، ج 2، ص310 و تفسیر نمونه، ج 8، ص340
 
 
 
 

 

اطلاعات تماس

 

روابط عمومی گروه :    09101660080

 

سامانه پیام کوتاه :     30002644555555

 

آدرس : استان قم شهر قم گروه پژوهشی تبارک

 

پست الکترونیک :    Tabarak124000@gmail. Com

درباره گروه تبارک

گروه تحقیقی تبارک با درک اهميت اطلاع رسـاني در فضاي وب در سال 88 اقدام به راه اندازي www.Tabarak.ir نموده است. اين پايگاه با داشتن بخشهای مختلف هزاران مطلب و مقاله ی علمي را در خود جاي داده که به لحاظ کمي و کيفي يکي از برترين پايگاه ها و دارا بودن بهترین مطالب محسوب مي گردد.ارائه محتوای کاربردی تبلیغ برای طلاب و مبلغان،ارائه مقالات متنوع کاربردی پاسخگویی به سئوالات و شبهات کاربران,دین شناسی،جهان شناسی،معاد شناسی، مهدویت و امام شناسی و دیگر مباحث اعتقادی،آشنایی با فرق و ادیان و فرقه های نو ظهور، آشنایی با احکام در موضوعات مختلف و خانواده و... از بخشهای مختلف این سایت است.اطلاعات موجود در این سایت بر اساس نياز جامعه و مخاطبين توسط محققين از منابع موثق تهيه و در اختيار كاربران قرار مى گيرد.

Template Design:Dima Group